گرید وبلاگ
چگونه سن سگمان را از روی دندانهایش بفهمیم؟
تشخیص سن سگ از روی دندان — راهنمای جامع و بهروز برای صاحبان سگها
تشخیص سن سگ از روی دندان یکی از دقیقترین روشها برای برآورد سن حیوان است، بهویژه زمانی که سابقه تولد یا سوابق پزشکی او در دسترس نیست. تغییرات ظاهری در دندانها مانند رنگ، شکل، سایش و سلامت لثهها سرنخهای قابل اعتمادی از سن واقعی سگ به ما میدهند. در ادامه با بررسی علمی و بهروز یاد میگیریم چگونه با نگاه به دندانهای سگ خود، سن تقریبی او را مشخص کنیم.
ساختار دندانهای سگ
دندانها در سگها نهتنها برای خوردن، بلکه برای شکار، بازی و دفاع نقش حیاتی دارند. آشنایی با ساختار دندانها به شما کمک میکند تا بهتر تغییرات طبیعی یا غیرطبیعی را تشخیص دهید.
سگها دارای چهار نوع اصلی دندان هستند:
- دندانهای پیشین (Incisors): در جلوی دهان، کوچک و برای بریدن یا گاز گرفتن نرم.
- دندانهای نیش (Canines): بزرگ و مخروطی، بعد از پیشینها، برای گرفتن و پاره کردن غذا.
- دندانهای پیشآسیاب (Premolars): پس از نیشها قرار دارند و برای خرد کردن گوشت به کار میروند.
- دندانهای آسیاب (Molars): در انتهای دهان، برای آسیاب کردن و له کردن مواد غذایی استفاده میشوند.
در تولهها حدود ۲۸ دندان شیری و در سگهای بالغ ۴۲ دندان دائمی وجود دارد. دانستن جایگاه هرکدام، اساس تخمین دقیق سن است.
رشد دندانها در تولهسگها
رشد دندانها یکی از نشانههای اصلی تعیین سن توله است. دندانهای شیری با سرعت رشد کرده و سپس جای خود را به دندانهای دائمی میدهند. با بررسی زمانبندی این رشد میتوان سن توله را با دقت بالا مشخص کرد.
دندانهای شیری سگ (Deciduous)
دندانهای شیری اولین مجموعه دندانهای توله هستند که موقتیاند و در نهایت میافتند.
- توله سگها در زمان تولد بدون دندان هستند.
- از ۳ تا ۵ هفتگی دندانهای شیری شروع به رویش میکنند.
- در ۶ تا ۸ هفتگی، تمام ۲۸ دندان شیری کامل میشوند.
این مرحله برای آشنایی سگ با جویدن و بازی بسیار مهم است. در این دوران نباید اجازه داد اشیای سخت را بجود.
| مطالب مرتبط: التهاب گوش در سگ ها؛ علائم و روش پاکسازی |
رویش دندانهای دائمی سگ
وقتی توله به حدود چهارماهگی میرسد، بدنش شروع به جایگزینی دندانهای دائمی میکند.
- از ۴ تا ۵ ماهگی دندانهای دائمی شروع به رویش میکنند.
- تا ۷ تا ۸ ماهگی، تمام ۴۲ دندان دائمی رشد میکنند.
در بعضی نژادهای کوچک، ممکن است دندانهای شیری بهصورت کامل نیفتند که باید توسط دامپزشک بررسی شود.
تخمین سن بر اساس وضعیت دندانها
با مشاهده ظاهر، رنگ و میزان سایش دندانها میتوان سن تقریبی سگ را تعیین کرد. در سگهای جوان، دندانها سفید و براقاند، درحالیکه در سنین بالاتر زردی، تارتار و سایش بیشتر میشود.
تخمین سن در تولهسگها
- بدون دندان ⇒ کمتر از ۲ هفته
- دندان نیش و پیشین شیری ⇒ حدود ۳ تا ۵ هفته
- تمام دندانهای شیری ظاهرشده ⇒ حدود ۶ تا ۸ هفته
- افتادن دندانهای شیری و رشد دائمی ⇒ ۳ تا ۵ ماهگی
- دندانهای دائمی کامل ⇒ ۶ تا ۷ ماهگی
تخمین سن در سگ بالغ
با گذر زمان، دندانها تغییر رنگ داده و سایش پیدا میکنند.
| وضعیت دندان | سن تقریبی | توضیحات |
|---|---|---|
| سفید و براق | تا ۱ سالگی | نشانه جوانی و سلامت کامل دهان |
| سفید مایل به زرد | ۲ سالگی | آغاز تشکیل تارتار در دندانهای عقب |
| زردی و سایش سطحی | ۳ تا ۵ سالگی | علائم اولیه بیماری لثه |
| تارتار و تحلیل لثه | ۵ تا ۱۰ سالگی | سایش قابل مشاهده، لکههای قهوهای |
| دندانهای از بین رفته یا لق | بالای ۱۰ سال | نشانه پیری یا بیماریهای دهان |
چرا دندانهای سگ فرسوده و پوسیده میشوند؟
پوسیدگی یا سایش دندان در سگها نتیجه ترکیبی از عادات جویدن، نوع غذا و مراقبت دهان است. حتی با رژیم مناسب، سایش طبیعی اجتنابناپذیر است اما با مراقبت منظم میتوان آن را کند کرد.
دلایل اصلی فرسایش و پوسیدگی دندانهای سگ:
- جویدن اجسام بسیار سخت مثل استخوان و چوب
- تجمع پلاک و باکتری روی دندانها
- استفاده از غذای نرم یا مرطوب در بلندمدت
- عدم مسواک زدن و مراقبت روزانه
- بیماریهای لثه و عفونت دهانی
در حدود ۸۰٪ سگها تا سن سه سالگی علائم بیماری لثه دیده میشود. استفاده از غذای خشک مخصوص، افزودنیهای ضدباکتری در آب و جویدنیهای دندانی میتواند به حفظ سلامت دهان کمک کند.
|
مطالب مرتبط: مشکلات واق واق کردن در سگ ها |
راهکارهای مراقبت از دندان سگ
مراقبت روزانه از دندان، کلید سلامت عمومی حیوان است. همانطور که در انسانها پوسیدگی بر بدن اثر میگذارد، در سگها نیز عفونت دهانی میتواند به قلب و کلیه آسیب برساند.
پیشنهادهای کاربردی:
- مسواک مخصوص و خمیر دندان مخصوص سگ (بدون فلوراید انسانی)
- استفاده از جویدنیهای دندانی با تأیید دامپزشک
- غذای خشک فرمولهشده برای حذف پلاک
- افزودنیهای آب برای کاهش باکتری
- معاینه سالیانه دندان توسط دامپزشک
- با رعایت این نکات، نه تنها از بوی بد دهان جلوگیری میشود بلکه عمر دندانها نیز افزایش مییابد.
چه زمانی باید به دامپزشک مراجعه کنید؟
مراجعه زودهنگام به دامپزشک میتواند از درمانهای پرهزینهتر در آینده جلوگیری کند. معاینه دندان باید بخشی از چکاپ سالیانه حیوان باشد.
در موارد زیر مراجعه فوری ضروری است:
- بوی بد دهان یا بوی شبیه فلز
- خونریزی یا التهاب لثه
- باقی ماندن دندان شیری در توله بالای ۶ ماه
- شکستگی یا افتادن دندان دائمی
- امتناع از خوردن غذا یا جویدن اسباببازی
دامپزشک با بررسی سایش، رنگ، تعداد دندانها و عکس رادیوگرافی در صورت نیاز، میتواند سن و سلامت دندانها را دقیق ارزیابی کند.
دندانهای سگ، مانند دفترچهی سلامت او هستند؛ با مشاهده وضعیتشان میتوان سن تقریبی، میزان سلامت بدن و حتی کیفیت تغذیه حیوان را حدس زد. هر تغییر کوچک در رنگ، بوی دهان یا نحوهی جویدن میتواند نشانهای از آغاز مشکلات دهانی باشد.
برای صاحبان سگها، شناخت مراحل رشد و فرسایش دندان فرصتی است تا در زمان مناسب اقدام به مراقبت و پیشگیری کنند. مسواک روزانه، استفاده از غذای خشک مناسب و مراجعه منظم به دامپزشک سادهترین راهها برای حفظ سلامت دهان حیوان هستند.
به یاد داشته باشید:
تولهسگها تا حدود ۷ ماهگی تمام دندانهای دائمی خود را دارند.
بعد از ۳ سالگی، بیشتر سگها در معرض بیماریهای لثه قرار میگیرند.
مراقبت مداوم از دهان، عمر دندانها و حتی طول عمر کلی سگ شما را افزایش میدهد.
اگر هنگام بررسی دهان سگتان متوجه بوی بد، زردی، یا خونریزی شدید شدید، بهترین کار مراجعه به کلینیک دامپزشکی است تا با معاینه تخصصی، هم سن دقیقتر تخمین زده شود و هم از بروز بیماریهای دهانی جلوگیری گردد.
