گرید وبلاگ
کلسی ویروس چیست و چه نشانههایی دارد؟
کلسی ویروس چیست؟
کلسی ویروس گربهها (Feline Calicivirus) یکی از شایعترین عوامل ویروسی عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی، بهویژه در بچهگربههاست. این ویروس معمولاً با علائمی مانند عطسه، ترشحات بینی، درگیری دهان و حلق و در برخی موارد زخمهای دهانی بروز میکند. در موارد نادر و وابسته به سویههای خاص، علائم مفصلی موقتی مانند لنگش نیز گزارش شده است.
عفونتهای تنفسی فوقانی در گربهها اغلب نتیجهی درگیری همزمان چند عامل ویروسی و باکتریایی هستند و یکی از دلایل شایع مراجعه به درمانگاههای دامپزشکی محسوب میشوند. در بررسیهای تشخیصی، معمولاً مشخص میشود که کلسیویروس یا هرپسویروس نقش اصلی را در بروز علائم دارند و تشخیص عامل غالب، در انتخاب مسیر درمان اهمیت دارد.
ابتلا به کلسی ویروس در سن خاصی اتفاق می افتد؟
گربهها در هر سنی میتوانند به کلسیویروس مبتلا شوند، اما الگوی بروز بیماری متفاوت است. در بچهگربهها، علائم بیشتر بهصورت مشکلات تنفسی در ناحیه بینی و حلق دیده میشود، در حالیکه در گربههای بالغ، درگیریها میتوانند گستردهتر و گاهی شدیدتر باشند.
بهطور کلی، بخش عمدهای از عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی گربهها به کلسیویروس و هرپسویروس مربوط میشود. در کنار این ویروسها، باکتریهایی مانند بوردتلا، مایکوپلاسما و کلامیدیا نیز میتوانند در ایجاد یا تشدید علائم نقش داشته باشند، بهویژه زمانی که آلودگی همزمان به چند عامل رخ میدهد.
علائم بالینی کلسی ویروس چیست؟
نشانههای این بیماری اغلب شبیه علائم سرماخوردگی هستند و میتوانند بهصورت ترکیبی بروز کنند. شایعترین علائم عبارتاند از:
- عطسه و ترشحات بینی
- التهاب و ترشحات چشمی، تورم پلکها یا انقباض آنها
- سرفه، خسخس یا صدای خشن تنفس
- زخمهای داخل دهان یا روی بینی
- بیحالی، بیاشتهایی و تب
- ترشح شدید بزاق
- لنگش و کاهش توان حرکتی
در میان این علائم، زخمهای دهانی از شاخصترین نشانههای کلسیویروس هستند و مشاهدهی آنها احتمال نقش این ویروس را نسبت به سایر عوامل، مانند هرپسویروس، افزایش میدهد.
| مطالب پیشنهادی: حساسیت فصلی یا تب یونجه در گربهها: علائم، تشخیص و درمان |
آیا کلسی ویروس قابل انتقال است؟
شناخت مسیرهای انتقال و ماندگاری ویروس نقش مهمی در کنترل بیماری دارد. یکی از دلایل اصلی تداوم شیوع کلسیویروس، وجود گربههایی است که بدون علامت هستند اما ویروس را در بدن خود حمل میکنند.
دورهی بیماری معمولاً بدون درمان حدود ۷ تا ۱۰ روز طول میکشد، اما حتی پس از بهبود ظاهری، ویروس میتواند همچنان در بدن باقی بماند. برخی گربهها، بهویژه در سنین بالاتر، بدون بروز علائم بالینی ناقل میمانند و در شرایط مختلف میتوانند منبع انتقال باشند.
تفاوت هرپس ویروس با کلسی ویروس در انتقال بیماری
برخلاف هرپسویروس که اغلب در اثر استرس فعال میشود، کلسیویروس حتی بدون وجود عامل محرک نیز میتواند برای مدت طولانی از گربههای بدون علامت به سایر گربهها منتقل شود. به همین دلیل، گربههای ظاهراً سالم نیز ممکن است در چرخهی انتقال نقش داشته باشند.
ضدعفونی کردن محیطهای آلوده
کلسیویروس نسبت به بسیاری از ویروسهای تنفسی مقاومت محیطی بیشتری دارد و میتواند تا حدود ۳۰ روز در محیط باقی بماند، در حالیکه هرپسویروس معمولاً کمتر از ۲۴ ساعت فعال است. استفاده از محلول رقیقشدهی هیپوکلریت سدیم (وایتکس) میتواند هر دو ویروس را غیرفعال کند، اما نسبت رقیقسازی باید با نظر دامپزشک تعیین شود.
نکته مهم این است که انتقال کلسیویروس بیشتر از طریق تماس با اشیای آلوده انجام میشود و نقش انتقال هوایی محدودتر است.
نکته مهم: کلسیویروس عمدتاً از طریق تماس با اشیای آلوده منتقل میشود و انتقال هوایی نقش کمتری دارد.
شرایطی که ریسک ابتلا به کلسیویروس را افزایش میدهند
عفونتهای تنفسی فوقانی، بهویژه در بچهگربهها، بسیار واگیردارند و در محیطهای شلوغ بهسرعت گسترش پیدا میکنند. انتقال میتواند بهصورت مستقیم از گربهی آلوده یا غیرمستقیم از طریق اشیایی مانند ظرف غذا، اسباببازی، لباس سرپرست یا محیط مشترک انجام شود.
کدام گربهها بیشتر در معرض ابتلا هستند؟
گربههایی که بهصورت انفرادی و در محیط خانگی نگهداری میشوند، معمولاً ریسک کمتری دارند. در مقابل، بچهگربهها به دلیل سیستم ایمنی نابالغ، بهویژه آنهایی که از مراکز نگهداری یا پانسیونها به سرپرستی گرفته میشوند، در معرض خطر بیشتری هستند؛ حتی اگر در ابتدا علامتی نداشته باشند.
این گربهها ممکن است در شرایطی مانند استرس، جراحی، تغییر محیط یا مصرف داروهای تضعیفکنندهی سیستم ایمنی، علائم بیماری را در آینده بروز دهند. با وجود واگیردار بودن بیماری، کلسیویروس به انسان منتقل نمیشود و فقط در گربهها بیماریزا است.
نگهداری و پرستاری از گربههای مبتلا به کلسیویروس
در صورت ابتلا، مهمترین اقدام، پرستاری مناسب و حمایت تغذیهای است. حفظ آب بدن، تشویق گربه به غذا خوردن و در بچهگربهها تأمین تغذیهی کافی اهمیت زیادی دارد. در صورت کاهش اشتها، اقدامات حمایتی نقش کلیدی در جلوگیری از تشدید بیماری دارند.
گربه مبتلا به کلسی ویروس چه زمانی نیاز به بستری وجود دارد؟
شدت بیماری در گربهها متفاوت است. در موارد خفیف، علائم طی چند روز کاهش مییابد، اما در شرایط شدید، بستری و مراقبت ویژه ضروری میشود. اگر گربه به دلیل بیماری از خوردن غذا و آب خودداری کند یا دچار کمآبی شود، بستری توصیه میشود.
زخمهای دردناک دهان، بینی یا چشمها میتوانند باعث کاهش شدید اشتها شوند. در صورت مشاهدهی علائم زیر، مراجعه فوری به دامپزشک و بستری اهمیت دارد:
- بیاشتهایی شدید
- تنفس با دهان باز یا احساس خفگی
- تب بالا و بیحالی قابلتوجه
در بچهگربهها، عدم رسیدگی بهموقع میتواند منجر به گسترش عفونت به ریهها و بروز ذاتالریه شود.
واکسیناسیون کلسیویروس
واکسیناسیون بهطور کامل از ابتلا جلوگیری نمیکند، اما شدت بیماری و مدت بروز علائم را کاهش میدهد. به دلیل وجود سویههای مختلف کلسیویروس، واکسنها فقط علیه برخی از آنها ایمنی ایجاد میکنند.
کدام واکسن برای گربه من مناسبتر است؟
واکسن سهگانه در برابر هرپسویروس، کلسیویروس و پنلوکوپنی ایمنی ایجاد میکند و برای بیشتر گربههای خانگی کافی است.
واکسن چهارگانه، که شامل کلامیدیا نیز میشود، معمولاً برای گربههای پرخطر یا آنهایی که در محیطهای شلوغ نگهداری میشوند توصیه میشود.
در گربههای خانگی، تزریق یادآور هر سه سال یکبار و در گربههای پرخطر بهصورت سالانه انجام میشود.
| مطالب مرتبط: راهنمای علمی واکسیناسیون حیوانات خانگی |
درمان کلسیویروس چگونه است؟
درمان به شدت بیماری بستگی دارد. در گربههای بالغ با سیستم ایمنی قوی، علائم معمولاً خفیف بوده و طی ۷ تا ۱۴ روز بهبود مییابد. در موارد شدید یا زمانی که عفونت ویروسی با عفونت باکتریایی ثانویه همراه شود، درمان دارویی و گاهی بستری لازم است.
در زمان درمان باید به چه چیز های توجه کنیم؟
بهطور کلی، درمان شامل مراقبت حمایتی، کنترل عفونتهای ثانویه و در برخی موارد درمان ضدویروسی است. آنتیبیوتیکها و داروهای چشمی فقط برای کنترل عفونتهای ثانویه استفاده میشوند و مصرف آنها باید حتماً با نظر دامپزشک انجام گیرد.
در برخی گربهها، بهویژه بچهگربهها، ناتوانی در تخلیهی ترشحات بینی میتواند تنفس را دشوار کند. در این شرایط، داروهایی برای رقیقسازی ترشحات یا در موارد شدید، تخلیهی ترشحات تحت بیهوشی ممکن است ضروری باشد.
