علت خوردن مدفوع در سگ و گربه (کوپروفاژی) + راه‌های پیشگیری و درمان

علت خوردن مدفوع در سگ و گربه

خوردن مدفوع یکی از رفتارهایی است که معمولاً برای صاحبان سگ و گربه نگران‌کننده و ناخوشایند به نظر می‌رسد. مشاهده این رفتار اغلب این تصور را ایجاد می‌کند که حیوان دچار مشکل جدی شده یا آموزش درستی ندیده است. در حالی‌که مدفوع خواری سگ و گربه همیشه نشانه یک رفتار نادرست یا بیماری خطرناک نیست و می‌تواند دلایل متفاوتی داشته باشد؛ از رفتارهای طبیعی در برخی سنین گرفته تا مشکلات تغذیه‌ای، گوارشی یا روحی.

در این مطلب، دلایل واقعی این رفتار، خطرات احتمالی آن و مسیر صحیح بررسی و اصلاح، به زبان ساده و بر پایه اصول دامپزشکی توضیح داده شده است.

خوردن مدفوع از نگاه رفتاری و بدنی

در برخی مراحل زندگی، خوردن مدفوع می‌تواند رفتاری طبیعی محسوب شود. برای مثال، مادران سگ و گربه در دوران شیردهی مدفوع نوزادان خود را لیس می‌زنند یا می‌خورند تا محیط اطراف تمیز بماند و نوزادان کمتر در معرض آلودگی قرار بگیرند. این رفتار بخشی از مراقبت غریزی مادرانه است.

در توله‌سگ‌ها و بچه‌گربه‌ها نیز این رفتار گاهی به دلیل کنجکاوی، تقلید از مادر یا شناخت محیط اطراف دیده می‌شود. در بسیاری از موارد، با رشد حیوان این رفتار به‌طور طبیعی از بین می‌رود. اما اگر خوردن مدفوع پس از پایان دوران رشد ادامه پیدا کند، دیگر طبیعی نیست و باید علت آن بررسی شود.

دلایل پزشکی خوردن مدفوع در سگ و گربه

در بخش قابل‌توجهی از موارد، مدفوع خواری سگ و گربه ریشه در مشکلات جسمی دارد. به همین دلیل، پیش از تمرکز بر آموزش یا اصلاح رفتار، بررسی سلامت حیوان ضروری است.

تغذیه نامناسب یا ناکافی

اگر غذای مصرفی حیوان کیفیت لازم را نداشته باشد یا نیازهای بدن او را به‌طور کامل تأمین نکند، حیوان ممکن است به دنبال منابع جایگزین مواد غذایی بگردد. مدفوع به دلیل داشتن باقی‌مانده‌های غذایی هضم‌نشده، در چنین شرایطی برای حیوان جذاب می‌شود. این موضوع به‌ویژه در رژیم‌های خانگی بدون برنامه‌ریزی اصولی بیشتر دیده می‌شود.

وجود انگل‌های گوارشی

انگل‌های روده‌ای بخشی از مواد غذایی مصرفی را جذب می‌کنند و مانع رسیدن مواد مغذی کافی به بدن حیوان می‌شوند. نتیجه این وضعیت، احساس گرسنگی مداوم است؛ حتی زمانی که حیوان غذای کافی می‌خورد. در این حالت، خوردن مدفوع می‌تواند واکنشی به این کمبود باشد.

مشکلات گوارشی و جذب ناقص غذا

برخی بیماری‌های دستگاه گوارش باعث می‌شوند غذا به‌درستی هضم یا جذب نشود. در این شرایط، مقدار قابل‌توجهی از مواد مغذی وارد مدفوع می‌شود و حیوان ممکن است دوباره آن را مصرف کند. اسهال‌های طولانی‌مدت یا مشکلات عملکردی دستگاه گوارش از جمله این موارد هستند.

بیماری‌هایی که باعث گرسنگی غیرعادی می‌شوند

در بعضی بیماری‌ها، حیوان دائماً احساس گرسنگی می‌کند، حتی اگر غذای کافی دریافت کرده باشد. این وضعیت می‌تواند باعث بروز رفتارهایی مانند خوردن اشیای غیرخوراکی یا مدفوع شود. در چنین شرایطی، بررسی دقیق دامپزشکی اهمیت زیادی دارد.

تغییرات ذهنی در حیوانات مسن

در سگ‌ها و گربه‌های سالخورده، گاهی کاهش توانایی‌های ذهنی دیده می‌شود. این تغییرات می‌تواند باعث سردرگمی و بروز رفتارهای غیرمعمول، از جمله خوردن مدفوع، شود. در این موارد، رفتار حیوان معمولاً با سایر نشانه‌های تغییر شخصیت همراه است.

دلایل رفتاری خوردن مدفوع

اگر بررسی‌های پزشکی مشکل خاصی را نشان ندهد، باید عوامل رفتاری و محیطی را در نظر گرفت. در این حالت، شرایط زندگی حیوان نقش تعیین‌کننده دارد.

استرس و فشار روحی

تغییرات محیطی مانند جابه‌جایی منزل، ورود حیوان جدید به خانه یا تنها ماندن طولانی‌مدت می‌تواند باعث ایجاد استرس شود. برخی حیوانات برای مقابله با این فشار روحی، رفتارهای تکراری و نامناسب مانند خوردن مدفوع از خود نشان می‌دهند.

کمبود فعالیت و سرگرمی

حیوانی که فرصت کافی برای بازی، حرکت و تعامل ندارد، ممکن است برای پر کردن زمان یا رفع بی‌حوصلگی به رفتارهای غیرعادی روی بیاورد. این مسئله در سگ‌هایی که پیاده‌روی منظم ندارند و گربه‌هایی که محیط زندگی آن‌ها یکنواخت است، بیشتر دیده می‌شود.

زندگی در فضای محدود

نگهداری طولانی‌مدت در قفس یا فضای کوچک می‌تواند باعث استرس و شکل‌گیری رفتارهای نادرست شود. برخی حیوانات در چنین شرایطی مدفوع خود را می‌خورند تا محیط اطراف تمیزتر بماند یا فشار روانی کمتری احساس کنند.

جلب توجه صاحب

بعضی حیوانات یاد می‌گیرند که خوردن مدفوع باعث واکنش سریع صاحب می‌شود. حتی واکنش منفی مانند داد زدن یا تنبیه، از دید حیوان نوعی توجه محسوب می‌شود و می‌تواند این رفتار را تقویت کند.

باقی ماندن عادت از سنین پایین

اگر خوردن مدفوع در دوران تولگی کنترل و اصلاح نشود، ممکن است به عادت تبدیل شود و تا بزرگسالی ادامه پیدا کند. در این موارد، اصلاح رفتار نیازمند زمان، ثبات و روش صحیح است.

تفاوت این رفتار در سگ و گربه

در سگ‌ها، خوردن مدفوع نسبتاً شایع‌تر است و اغلب به عوامل رفتاری یا تغذیه‌ای مرتبط می‌شود. در گربه‌ها، این رفتار کمتر دیده می‌شود و در صورت مشاهده، معمولاً احتمال وجود مشکل جسمی یا استرس محیطی بیشتر است. به همین دلیل، در گربه‌ها بررسی دامپزشکی اهمیت ویژه‌ای دارد.

خطرات خوردن مدفوع

مدفوع می‌تواند حامل عوامل بیماری‌زا، انگل‌ها و مواد آلوده‌کننده باشد. خوردن آن خطر انتقال بیماری‌های گوارشی، آلودگی دوباره به انگل‌ها و مشکلات بهداشتی را افزایش می‌دهد. علاوه بر این، این رفتار ممکن است نشانه یک مشکل پنهان باشد که بدون درمان، ادامه‌دار می‌شود.

مسیر صحیح برخورد و درمان

اولین قدم، مراجعه به دامپزشک برای بررسی سلامت عمومی و دستگاه گوارش حیوان است. پس از اطمینان از نبود مشکل جسمی، اصلاح تغذیه، افزایش فعالیت روزانه، کاهش استرس و آموزش رفتاری اصولی اهمیت پیدا می‌کند. تنبیه معمولاً نتیجه معکوس دارد و توصیه نمی‌شود.

جمع‌بندی

خوردن مدفوع در سگ و گربه رفتاری چندعلتی است و نباید تنها به‌عنوان یک عادت بد در نظر گرفته شود. مدفوع خواری سگ و گربه می‌تواند نشانه‌ای از مشکل تغذیه‌ای، بیماری جسمی یا فشار روحی باشد. تشخیص درست علت، مهم‌ترین قدم برای اصلاح این رفتار است. با بررسی دامپزشکی و ایجاد شرایط مناسب زندگی، در بسیاری از موارد می‌توان این رفتار را کنترل کرد و سلامت و آرامش حیوان را بهبود بخشید.