گرید وبلاگ
علائم و درمان سرطان غدد پستانی در حیوانات خانگی
علت بروز سرطان غدد پستانی چیست؟
این نوع سرطان به دلیل تأثیر هورمونهای جنسی (استروژن و پروژسترون) در رشد سلولهای پستانی ایجاد میشود.
سگها و گربهها در هر دو جنس نر و ماده بافت پستانی دارند. این بافت پستانی در دو ردیف و در دوطرف بدن، در سطح شکمی بدن آنها قرار دارد. هر بافت پستانی به طور مجزا از غدد پستانی و سرپستان تشکیل شده است. در سگها و گربهها همانند انسانها غدد پستانی میتوانند مبتلا به سرطان شوند. تومورهای این ناحیه به دو دسته خوشخیم که کمخطرتر هستند و شکل پرخطر آن یعنی بدخیم تقسیم میشوند.
تومورهای غدد پستانی تقریباً منحصراً در سگهای ماده دیده میشوند و بروز آن در سگهای نر کمتر از ۱٪ است. این تومور شایع ترین سرطان در سگ های ماده میباشد. هورمون های جنسی علت اصلی بروز سرطان غدد پستانی هستند.
پیشگیری بروز سرطان غدد پستانی
عقیم سازی سگهای ماده در سنین کم اصلیترین راه پیشگیری از بروز سرطان غدد پستانی است. در سگهایی که قبل از اولین دوره فحلی عقیم شوند، ریسک ابتلا به این سرطان ۹۹٪ کاسته میشود. اما میزان کاهش ریسک ابتلا در سگهایی که قبل از دومین دورهی فحلی عقیم شوند ۹۲٪ و قبل از سومین دورهی فحلی ۷۴٪ خواهد بود.
باید توجه داشت که ریسک ابتلا به سرطان غدد پستانی در حیواناتی که پس از سومین دورهی فحلی، عقیم میشوند برابر با حیواناتی است که عقیم نشده اند و میتوان گفت عقیم سازی در این مقطع باعث پیشگیری از بروز سرطان در غدد پستانی نمیشود. هورمونهای جنس ماده تاثیر عظیمی در ایجاد و پیشرفت این بیماری دارد.
در گربهها این سرطان کمتر دیده میشود، اما بیش از ۸۵٪ تودههای پستانی در گربهها بدخیم هستند و اغلب به ریه متاستاز میدهند. هورمونهای استروژن و پروژسترون با تحریک رشد سلولهای پستانی و افزایش حساسیت بافت به تقسیم سلولی، احتمال بروز تومورهای پستانی را افزایش میدهند.
سرطان غدد پستانی در حیوانات خانگی، بهویژه سگهای ماده عقیمنشده، شایع اما قابلپیشگیری است. تشخیص زودهنگام، جراحی سریع و مراقبت صحیح بعد از عمل، کلید موفقیت درمان هستند.۳۰_۵۰٪ غدد پستانی که برداشت نشوند در دیگر بخشهای بدن پخش میشوند و به اصطلاح متاستاز میدهند. محلهای شایع متاستاز تودههای سرطانی ریه و غدد لنفاوی هستند. اگر متاستاز تودههای سرطانی رخ دهد، برداشت این تودههای جدید از ارگانهای داخلی بسیار دشوار خواهد بود و مخاطرات جدی را به همراه خواهد داشت.
| مطالب پیشنهادی: غذای تشویقی سگ |
نشانههای سرطان غدد پستانی چیست؟
نشانههای سرطان غدد پستانی چیست؟
علائمی مانند تورم، زخم و توده در ناحیه شکم و ناحیه سینهای، نزدیک به بافت پستان و محلهایی که غدد پستانی قرار گرفته اند را مورد توجه قرار دهید. اگر بیماری در مراحل پیشرفته باشد، علائمی همچون ضعف، کاهش اشتها، کاهش وزن و سختی در نفس کشیدن هم ممکن است مشاهده شود. اما این علائم اختصاصی نیستند و ممکن است در بیماریهای دیگر هم شاهد این علائم باشیم.
راه تشخیص سرطان پستان چگونه است؟
لمس یا مشاهدهی هرگونه توده در پستان باید زنگ خطر باشد. برای تشخیص دقیق، دامپزشک بیوپسی و تصویربرداری (رادیوگرافی و سونوگرافی) انجام میدهد تا وجود تومور و احتمال متاستاز مشخص شود. برای اطمینان از تشخیص باید تستهای دیگر انجام شود. تستهای متعدد برای تشخیص وجود دارد که دامپزشک مناسبترین تست را با در نظر گرفتن شرایط شما و پت شما پیشنهاد میدهد. برای تشخیص دقیق تومور، باید بیوپسی(نمونهبرداری) مستقیم انجام شود و نمونه زیر نظر متخصص در آزمایشگاه بررسی شود. عکس برداری از ناحیه ی قفسه ی سینه و شکم به تشخیص متاستاز کمک کننده است. سونوگرافی از ناحیهی شکمی اطلاعات دقیقی تری از ارگانهای داخلی برای بررسی شرایط به دامپزشک میدهد.
درمان بروز سرطان غدد پستانی در حیوانات
درمان اصلی، جراحی برداشت کامل بافت درگیر (ماستکتومی) است. در بسیاری از موارد، همزمان با جراحی توده، عقیمسازی نیز توصیه میشود تا از تأثیر بیشتر هورمونها جلوگیری شود.
ممکن است در بیمارستان دامپزشکی پیشنهاد شود همزمان با جراحی برداست توده، جراحی عقیم سازی هم انجامگیرد. عقیم سازی از سرطانی شدن رحم پیشگیری میکند زیرا سرطان رحم هم همانند سرطان غدد پستانی وابسته به هورمون جنسی ترشح شده از تخمدان است. همانطور که در بالاتر توضیح داده شد، عقیم سازی فقط زمانی از بروز سرطان غدد پستانی جلوگیری میکند که در سنین پائین انجام شود.
شیمیدرمانی، پرتودرمانی و هورموندرمانی در برخی موارد خاص (مثل متاستاز یا تومورهای تهاجمی) انجام میشوند، اما جراحی همچنان مؤثرترین روش است. تشخیص سریع و اقدام به درمان به موقع، میزان موفقیت جراحی برداشت تومور سرطانی را به میزان چشمگیری افزایش میدهد.
بعد از جراحی غدد پستانی حیوانات خانگی
بعد از جراحی بانداژی اطراف سینه و محل جراحی قرار میدهند تا علاوه بر تمیز نگه داشتن این ناحیه و پیشگیری از بروز عفونت، باعث جذب مایعات مترشحه از این ناحیه بشود. این بانداژ در تمام مدت باید تمیز و خشک نگه داشته شود و نباید انقدر سفت بسته شده باشد که نفس کشیدن حیوان را تحت تاثیر قرار دهد. در روزهای ابتدایی پس از جراحی، پانسمان باید حداقل روزی یکبار تعویض و تمیز نگه داشته شود. در صورت مشاهده درد، بوی بد یا بیحالی حیوان، فوراً با دامپزشک تماس بگیرید. شما به عنوان سرپرست پت باید تمیزی بانداژ یا درد در اطراف این ناحیه را چک کنید. در صورت بروز بوی نامطبوع، درد یا عدم ریکاوری پت در مدت ۲۴ ساعت پس از جراحی، با دامپزشک خود تماس بگیرید.
ممکن است جراح یک درین (زهکش) در محل جراحی کار بگذارد این وسیله به پیشرفت مراحل ترمیم کمک کننده است و پس از چند روز برداشته میشود. بخیههای جراحی هم پس از ۱۰ تا ۱۴ روز کشیده میشوند.
| مطالب پیشنهادی: واکسنهای ضروری برای گربهها و زمانبندی آن |
بعد از جراحی غدد پستانی حیوانات خانگی
بایدها و نبایدها
- هرگونه سابقهی بیماری و هرگونه داروی مصرف شده در گذشته را با دامپزشک در میان بگذارید.
- داروهای تجویزشده را دقیقاً طبق دستور دامپزشک بدهید و از قطع یا تغییر خودسرانه دارو پرهیز کنید.
- اگر از اثرات جانبی داروها نگران هستید با دامپزشک خود مشورت کنید و داروی تجویز شده را سر خود قطع نکنید.
- تشخیص سریع بسیارمهم است. در صورت مشاهده هرگونه علائم در سریعترین زمان ممکن به دامپزشکی مراجعه کنید.
- در تشحیص و درمان سرطان پستان حتما نظر متخصص دامپزشک را جویا شوید و تحت نظر متخصص باشید.
چه زمانی به دامپزشک مراجعه کنید؟
- اگر بعد از جراحی حال عمومی سگ و یا گربه شما رو به بهبود نیست.
- اگر محل جراحی قرمز، متورم یا دردناک شده است یا بوی نامطبوع و ترشح در ناحیه حس میشود.
- علائمی که باید تحت نظر داشته باشید: تغییر رنگ و خونریزی از هر یک از پستانها، التهاب غدد پستانی و لمس یا مشاهده هر نوع توده در اطراف بافت پستان.
- پس از جراحی برداشت تومور و دوران ریکاوری که معمولا بین ۱ تا ۲ هفته طول میکشد، هرگونه علائم کلی از قبیل ضعف، بیاشتهایی، کاهش وزن و هرگونه تغییر رفتاری را مورد توجه قرار دهید.
منبع:
CLINICAL VETERINARY ADVISOR
